ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿ’ (Mission Shakti) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇನು? (Core Reasons)
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ನೀಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಬಲವಾದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿವೆ:
- ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯದ ನಿರ್ಮೂಲನೆ: ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಹಳೆಯ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಅವರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದು.
- ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವತ್ತು (Collateral) ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲದೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಿ ಅವರು ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಬಲಗೊಳಿಸುವುದು
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸಿ, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೇ ಹೊಸ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು
- ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಭದ್ರತೆ: ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಬಾಣಂತಿಯರಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನೇರ ನಗದು ನೆರವು ನೀಡುವುದು.
- ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದ (Viksit Bharat) ಕನಸು: ಮಹಿಳೆಯರು ದೇಶದ ಜಿಡಿಪಿ (GDP) ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
ಪ್ರಮುಖಯೋಜನೆಗಳವಿವರ, ವೆಬ್ಸೈಟ್ಮತ್ತುಅರ್ಜಿಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ
1.ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ ಬೇಟಿ ಪಢಾವೋ (BBBP)
ಇದು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿದ್ದು, ನೇರ ನಗದು ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್: Ministry of Women and Child Development (WCD)
- ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು? ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಆಫೀಸ್, ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ (WCD) ಅಧಿಕಾರಿ.
- ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಆನ್ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿ ಫಾರ್ಮ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಕನ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (SSY) ಯಂತಹ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಇದರ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
2.ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆ (PMMVY)
ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಬಾಣಂತಿಯರಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ.
- ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್: PMMVY Portal
- ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು? ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ (AWC) ಅಥವಾ ಆಶಾ (ASHA) ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ.
- ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
- PMMVY Portal ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ “Citizen Login” ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.
- ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ನಮೂದಿಸಿ, ಒಟಿಪಿ (OTP) ಮೂಲಕ ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿ.
- “Data Entry” ಟ್ಯಾಬ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ, “Beneficiary Registration” ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಗರ್ಭಿಣಿಯ ಹೆಸರು, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರ, ಎಲ್ಎಂಪಿ (LMP) ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್ಬುಕ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಸಬ್ಮಿಟ್ ಮಾಡಿ. (ಮೊದಲ ಮಗುವಿಗೆ ₹5,000 ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಗು ಹೆಣ್ಣಾಗಿದ್ದರೆ ₹6,000 ಸಿಗುತ್ತದೆ).
3.ಒನ್-ಸ್ಟಾಪ್ ಸೆಂಟರ್ ಯೋಜನೆ (OSC / ಸಾಖಿ)
ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ನೆರವು ನೀಡುವ ಕೇಂದ್ರ.
- ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್: Ministry of WCD – Mission Shakti
- ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು? ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅಥವಾ ನಿಗದಿತ ಆವರಣದಲ್ಲಿ “Sakhi – One Stop Centre” ಇರುತ್ತದೆ. ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಿಂದ 181 ಮಹಿಳಾ ಸಹಾಯವಾಣಿ (Women Helpline) ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ನೇರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ 181 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು
4, ಹಬ್ ಫಾರ್ ಎಂಪವರ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ವುಮೆನ್ (HEW)
(ಹಳೆಯ ‘ಮಹಿಳಾ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ – MSK’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಈಗ HEW ಎಂದು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ)
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ಕೇಂದ್ರ.
- ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್: ಕರ್ನಾಟಕದ Seva Sindhu Portal ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ myScheme Portal
- ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು? ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶಿಶು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು (CDPO).
- ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಆಯಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ಲೈನ್ ಫಾರ್ಮ್ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ನೀಡಬೇಕು.
5.ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ (PMUY & Ujjawala Prevention)
ಪಿಎಂ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ(PMUY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಂಪರ್ಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಉಜ್ವಲ(Ujjawala) ಯೋಜನೆಯು ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ
- ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್: PM Ujjwala Yojana
- ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು? ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ (Indane, HP, or Bharat Gas) ಕಚೇರಿ.
- ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
- PMUY Portal ಓಪನ್ ಮಾಡಿ “Apply for New Ujjwala 2.0 Connection” ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.
- ಗ್ಯಾಸ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು, ವಿಳಾಸ, ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ (BPL) ವಿವರ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ.
- ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಅರ್ಜಿ ಸಬ್ಮಿಟ್ ಮಾಡಿ.
6. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಯೋಜನೆ (Stand-Up India)
ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಆರಂಭಿಸಲು ಬಯಸುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಮೂಲಕ ₹10 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹1 ಕೋಟಿ ವರೆಗೆ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್: Stand-Up Mitra Portal
- ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು? ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ/ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಶಾಖೆಗಳು, SIDBI ಕಚೇರಿ, ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಲೀಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ (LDM).
- ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
- StandUp India Register ಪೋರ್ಟಲ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ವ್ಯಾಪಾರದ ವಿವರ (ಉತ್ಪಾದನೆ/ಸೇವಾ ವಲಯ), ಬೇಕಾಗಿರುವ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ವರ್ಗವನ್ನು (ಮಹಿಳೆ) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.
- ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ, ಹತ್ತಿರದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಅರ್ಜಿ ಸಬ್ಮಿಟ್ ಮಾಡಿ.
7. ಲಖ್ಪತಿ ದೀದಿ ಯೋಜನೆ (Lakhpati Didi)
ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳ (SHG) ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ₹1 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆ.
- ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್: Lakhpati Didi Portal
- ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು? ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪಿನ (SHG) ಲೀಡರ್, ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಯ ಸಂಜೀವಿನಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ.
- ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನೇರ ಆನ್ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ವಿವರಗಳನ್ನು “Digital Aajeevika Register” ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಘದ ಮುಖಾಂತರವೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಂಕೇಜ್ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು (Common Documents Required)
ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮುನ್ನ ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ:
- ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ (ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಲಿಂಕ್ ಇರಬೇಕು)
- ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ (BPL / Ration Card)
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್ಬುಕ್ (ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು DBT ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಬೇಕು)
- ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಳತೆಯ ಭಾವಚಿತ್ರ
ಮುಕ್ತಾಯ:
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿವೆ. ಅರ್ಹ ಮಹಿಳೆಯರು ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದು ತಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಗ್ರಾಪಂ, ಅಂಗನವಾಡಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಇದರ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಬಹುದು.
Source: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು