By R N Chandrakala | https://digitalwavesnews.com/
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಂಗೀಕಾರವಿಲ್ಲದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ
ಶಕ್ಸ್ಗಮ್ ಕಣಿವೆ — ಲಡಾಖ್ನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವಾದವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1963ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ ಭಾರತ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಇದೀಗ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಶಕ್ಸ್ಗಮ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಶಕ್ಸ್ಗಮ್ ಕಣಿವೆ ಕಾರಾಕೋರಂ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ ತೀವ್ರ ಚಳಿ, ಕಡಿಮೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನಾಗರಿಕ ವಸತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸೈನಿಕ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿವಾದದ ಮೂಲ 1963ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಶಕ್ಸ್ಗಮ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅಮಾನ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಆ ಭೂಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಇಂತಹ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅದು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ವಾದ.
ಭಾರತದ ನಿಲುವಿನಂತೆ, ಶಕ್ಸ್ಗಮ್ ಕಣಿವೆ ಜಮ್ಮು–ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ಲಡಾಖ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಅಥವಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡೆಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಭಾರತದ ಸರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಶಕ್ಸ್ಗಮ್ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಗಳು ಚೀನಾ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಿಡಾರ್ (CPEC) ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಭಾರತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತ–ಚೀನಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿರಂತರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಶಕ್ಸ್ಗಮ್ ಕಣಿವೆ ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಇದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಶಕ್ಸ್ಗಮ್ ಕಣಿವೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚೀನಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಭಾರತ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಹಿಮಾಲಯದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಶಬ್ದ ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವಾದದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
Source: Media reports / official statements