ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್: ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯವೇ?

ಭಾರತ ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ — ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವೂ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಿನ್ನತೆಯೇ ಇಂದು ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುರಚನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದರೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

1976ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು — ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 2001ರ ತನಕ ಮತ್ತು ನಂತರ 2026ರ ತನಕ ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಕಾರಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು — ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ನಷ್ಟ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ 2026ರ ಬಳಿಕ ಈ ಅಮಾನತು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲಿದೆ. ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಭೂಗೋಳವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಹುದು.

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಹೇಳುವ ಕಥೆ

ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ — ಈ ರಾಜ್ಯಗಳು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ — ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹೂಡಿಕೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಸದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅನುಪಾತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ.

ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯೇ?

ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ವಿಡಂಬನೆ ಏನೆಂದರೆ — ಯಾರು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡರೋ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿದೆ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು GST ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರು ಹಳೆಯದು. ಈಗ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ದ್ವಿಮುಖ ಅನ್ಯಾಯ ಆದಂತಾಗಲಿದೆ.

ಪರಿಹಾರ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸುಲಭ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಾರಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು. ಕೇವಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅಲ್ಲ, ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಧಾರದ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ರಾಜ್ಯಸಭೆಯನ್ನು ನಿಜವಾದ ಒಕ್ಕೂಟ ಸದನವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು. ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಸೂತ್ರ ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಒಂದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ. ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಕೇವಲ ಬಹುಮತದ ಆಟವಲ್ಲ — ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ, ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ.