ಕ್ವೆಟ್ಟಾ/ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್:
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷವು ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಸಂಘರ್ಷ 1948ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲದೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ — 2024-25ರಲ್ಲಿ ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರ ರೂಪ ತಾಳಿದೆ ಎಂದು ವಿವಿಧ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ದೋಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ನಾಪತ್ತೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಡಾ. ಮಹ್ರಂಗ್ ಬಲೂಚ್ ನೇತೃತ್ವದ ಶಾಂತಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಶಸ್ತ್ರ ದಾಳಿಗಳವರೆಗೆ — ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಇಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
1948ರ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನದ ಆರಂಭ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ, ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದ ಕಲಾತ್ ರಾಜ್ಯವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ 1948ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇನೆ ಕಲಾತ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರವೇ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 1958, 1962, 1973 ಮತ್ತು 2004ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ.
ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ವಂಚಿತ ಜನ
ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸೂಯಿ ಅನಿಲ ಕ್ಷೇತ್ರ, ರೆಕೋ ಡಿಕ್ ತಾಮ್ರ–ಚಿನ್ನ ಗಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ವಾದರ್ ಬಂದರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚೀನಾ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಿಡಾರ್ (CPEC) ಯೋಜನೆಯೂ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದ ಜನರು ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರದಿಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ. ತಮ್ಮ ನೆಲದ ಸಂಪತ್ತು ಹೊರಗಿನವರ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರು ಪದೇ ಪದೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪಗಳು
ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ “ಬಲವಂತದ ನಾಪತ್ತೆ” ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಹಲವಾರು ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು, ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ, ವಿಷಯವು ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಶಾಂತಿಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಭಟನೆ
ಡಾ. ಮಹ್ರಂಗ್ ಬಲೂಚ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂತಿಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ವರೆಗೆ ನಡೆದ ಪಾದಯಾತ್ರೆಗಳು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರುಗಳು
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರುಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ದಾಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಘರ್ಷವು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರ ಹಂತ ತಲುಪಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರ
2024–2025ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. “ಆಪರೇಷನ್ ಹೆರೋಫ್” ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಈ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದು, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉದ್ವಿಗ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಸೈನಿಕ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮಿತಿ?
ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕೇವಲ ಸೈನಿಕ ಪರಿಹಾರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹಂಚಿಕೆ, ಹಾಗೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮಾರೋಪ
ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಸಂಘರ್ಷವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಗೂ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ; ಇದು ಗುರುತು, ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಈ ಸಂಘರ್ಷ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ.
ಈ ಲೇಖನವು ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಘರ್ಷದ ಸ್ವರೂಪ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಓದುಗರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.