ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ₹2,000 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟ: ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ 10 ಮಾರ್ಗಗಳು**
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಂಚನೆ ಈಗ ಕೇವಲ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೋಸವಲ್ಲ. ಇದು ಸಂಘಟಿತ, ಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಆಧಾರಿತ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ವಂಚನೆ ಬಲಿಯಾದವರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೂ ಗಂಭೀರ ಹೊಡೆತ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಹೇಳುವ ಭಯಾನಕ ಸತ್ಯ
ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮಂಡಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ:
- 2022: 39,925 ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೇಸುಗಳು
ನಷ್ಟ: ₹91.14 ಕೋಟಿ - 2024: 1,23,672 ಕೇಸುಗಳು
ನಷ್ಟ: ₹1,935.51 ಕೋಟಿ
ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಸುಗಳು ಮೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟವು ಸುಮಾರು 21 ಪಟ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಯಾರು ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? – ವೃತ್ತಿಪರರಿಂದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ತನಕ
ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರೊ. ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ,
“ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅರಿವಿಲ್ಲದವರನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ.”
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಂಚನೆಗೆ ಬಲಿಯಾದವರು:
- ವೈದ್ಯರು
- ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ಗಳು
- ವಕೀಲರು
- ನಿವೃತ್ತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು
- ಹಿರಿಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವೃತ್ತಿಪರರು
- ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು
ವಂಚಕರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಉಳಿತಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮಾನಹಾನಿಯ ಭಯವು ಅವರನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಹಣ ನೀಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಎಂದರೇನು? – ಈ ವಂಚನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (CPT) ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಭಯ, ಮೋಸ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ವಂಚನಾ ತಂತ್ರ.
ವಂಚಕರು:
- ಪೊಲೀಸ್, CBI, ED ಅಥವಾ ಇತರೆ ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ
- ಫೋನ್ ಅಥವಾ ವೀಡಿಯೊ ಕಾಲ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾರೆ
- ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಇದೆ ಎಂದು ಬೆದರಿಸುತ್ತಾರೆ
ಪ್ರೊ. ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಿಂಗ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:
“ಭಾರತದ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಲ್ಪನೆ.”
ಒತ್ತಡ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಪಗಳು
ವಂಚಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ:
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸು ಕಳವು / ಹಣಶುದ್ಧೀಕರಣ
- ಡ್ರಗ್ಸ್ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣ
- ಮಗ, ಗಂಡ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧ ಆರೋಪ
- ಸರ್ಕಾರ ವಿರೋಧಿ ಅಥವಾ ದೇಶವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ
ನಂತರ,
- “ನೀವು ಡಿಜಿಟಲ್ ನಿಗಾವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದೀರಿ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ
- ಯಾರನ್ನೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ
- ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಸರು ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೆದರಿಸುತ್ತಾರೆ
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಏಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ? – ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಘಟನೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ:
- ಭುವನೇಶ್ವರ: ನಿವೃತ್ತ CA ಯಿಂದ ₹1.5 ಕೋಟಿ
- ಹೈದರಾಬಾದ್: 78 ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ₹51 ಲಕ್ಷ
- ಹೈದರಾಬಾದ್: 73 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ₹1.43 ಕೋಟಿ
- ನೋಯ್ಡಾ: 83 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ₹31 ಲಕ್ಷ
- ಮುಂಬೈ: ಟಾಟಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಉದ್ಯೋಗಿಯಿಂದ ₹75.5 ಲಕ್ಷ
ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಬಲಿಯಾದವರನ್ನು ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಕುಟುಂಬದಿಂದ ದೂರವಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ? – ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ
ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ:
- ಯಾವುದೇ ಬಂಧನಕ್ಕೆ FIR ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ದೂರು ಅಗತ್ಯ
- ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ವಾರಂಟ್ ಬೇಕು
- ಬಂಧನದ ವೇಳೆ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಯ ಗುರುತು ತಿಳಿಸಬೇಕು
- ಆರೋಪಿಗೆ ವಕೀಲರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆ
- ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆ
WhatsApp, ವೀಡಿಯೊ ಕಾಲ್ ಅಥವಾ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮೂಲಕ ಪೊಲೀಸರು ಹಣ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಜನರು ಏಕೆ ಈ ವಂಚನೆಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ? – ಭಯ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಭಾವ
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಂಚನೆ ಭಯ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಭಾವ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಲವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುವ ಭಯವು ತಾರ್ಕಿಕ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಂಚನೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 10 ಮುಖ್ಯ ಕ್ರಮಗಳು
- ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ವೀಡಿಯೊ ಕಾಲ್ ಮೂಲಕ ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ
- ಕರೆನಲ್ಲಿ ಬಂಧನದ ಬೆದರಿಕೆ ಬಂದರೆ ಅದು ವಂಚನೆ
- OTP, UPI PIN ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ
- ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಕೇಳಿದರೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
- AnyDesk ಮುಂತಾದ ರಿಮೋಟ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳನ್ನು ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಬೇಡಿ
- ಅನುಮಾನ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಕರೆ ಕಟ್ ಮಾಡಿ
- ತಕ್ಷಣ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ
- 1930 ಸೈಬರ್ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ
- cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ
- ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರ ಜಾಗೃತಿ ನೀಡಿ
ಸಾರಾಂಶ
‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಎಂಬುದು ಕಾನೂನು ಪದವಲ್ಲ — ಅದು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ವಂಚಕರ ಆಯುಧ. ಜಾಗೃತಿ, ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಹಕಾರವೇ ಈ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.