By R N Chandrakala | https://digitalwavesnews.com/
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣವು ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಯಾಗದೇ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ.
2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿವೆ.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರ ಬೆಂಬಲಿತ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ?
- ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ದೇಶದ ಅರ್ಧ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರೆ GDP ಏರಿಕೆ ಸಾಧ್ಯ
- ಶಿಕ್ಷಣ: ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಿಳೆ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಎರಡನ್ನೂ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುತ್ತಾಳೆ
- ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆ: ಮಹಿಳೆಯರ ಆದಾಯದಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ
- ಆರೋಗ್ಯ: ಸಬಲೀಕೃತ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪೌಷ್ಠಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ 10 ಯೋಜನೆಗಳು
ಸುಕನ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (Sukanya Samriddhi Yojana – SSY)
ಉದ್ದೇಶ: ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಭದ್ರತೆ
ಅರ್ಹತೆ
- 10 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು
- ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಠೇವಣಿ
- ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 2 ಖಾತೆಗಳು
ಲಾಭ
- 21 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ
- 18 ವರ್ಷದ ನಂತರ ಮಗು ಖಾತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ
- ಶಿಕ್ಷಣ/ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಹಣ ಬಳಕೆ
- ಬಡ್ಡಿ: 8.2% (ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ)
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://www.indiapost.gov.in
ಲಕ್ಷಪತಿ ದಿದಿ ಯೋಜನೆ (Lakhpati Didi Scheme)
ಉದ್ದೇಶ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ₹1 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವುದು
ಅರ್ಹತೆ
- DAY-NRLM ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ SHG (ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪು) ಸದಸ್ಯೆ
- 18–50 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು
- ಕನಿಷ್ಠ 2 ವರ್ಷ SHG ಅನುಭವ
ಲಾಭ
- ಉದ್ಯಮ ತರಬೇತಿ
- ಹಣಕಾಸು ಜ್ಞಾನ
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://nrlm.gov.in
ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದಿದಿ ಯೋಜನೆ
ಉದ್ದೇಶ: ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಡ್ರೋನ್ ಪೈಲಟ್ಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು
ಅರ್ಹತೆ
- DAY-NRLM ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳಾ SHGಗಳು
- ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು
ಲಾಭ
- ಡ್ರೋನ್ ವೆಚ್ಚದ 80% (ಗರಿಷ್ಠ ₹8 ಲಕ್ಷ) ಸರ್ಕಾರದಿಂದ
- ಉಚಿತ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ
- ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶ
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://www.moa.gov.in
ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್
ಉದ್ದೇಶ: ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಸಿಕೆಕರಣ
ಲಾಭ
- 12 ವಿಧದ ಲಸಿಕೆಗಳು
- ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಕೆ
- ಆರೋಗ್ಯ ಭದ್ರತೆ
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://nhm.gov.in
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆ (PMMY)
ಉದ್ದೇಶ: ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ
ಅರ್ಹತೆ
- ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳು
- ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರ
ಲಾಭ
- ₹20 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಸಾಲ
- ಸುಲಭ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರವೇಶ
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://www.mudra.org.in
TREAD ಯೋಜನೆ
ಉದ್ದೇಶ: ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ
ಲಾಭ
- ಸಾಲದ 30% (ಗರಿಷ್ಠ ₹30 ಲಕ್ಷ) ಸರ್ಕಾರದಿಂದ
- ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://msme.gov.in
ಉಜ್ವಲಾ ಯೋಜನೆ
ಉದ್ದೇಶ: ಬಡ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ LPG ಸಂಪರ್ಕ
ಅರ್ಹತೆ
- BPL / PMAY / SECC ಪಟ್ಟಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು
ಲಾಭ
- ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ
- ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಡುಗೆ
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://pmuy.gov.in
ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಯೋಜನೆ
ಉದ್ದೇಶ: SC/ST ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸಾಲ
ಲಾಭ
- ₹10 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹1 ಕೋಟಿ ಸಾಲ
- ಹೊಸ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://www.standupmitra.in
ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು (SHG – DAY-NRLM)
ಉದ್ದೇಶ: ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ
ಲಾಭ
- ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ
- ಉದ್ಯಮ ತರಬೇತಿ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಕ್ತಿ
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://nrlm.gov.in
ಮಹಿಳಾ ಸಹಾಯವಾಣಿ – 181 / ERSS 112
ERSS – Emergency Response Support System
ಲಾಭ
- 24×7 ತುರ್ತು ಸಹಾಯ
- ಹಿಂಸೆ, ಬೆದರಿಕೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ
- ಪೊಲೀಸ್, ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಸಂಪರ್ಕ
ವೆಬ್ಸೈಟ್: https://112.gov.in
ಅಂತಿಮವಾಗಿ
ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲ,
ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.
ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ,
ಭಾರತ ನಿಜವಾದ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಬಹುದು.
“ನೀವು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ಲೇಖನವನ್ನೂ ಓದಿ.”
Source: Media reports / official statements